Σύνδεση
Η καταγραφή τροφίμων αποτελεί ένα από τα πιο κρίσιμα εργαλεία στην κλινική πρακτική της διαιτολογίας, καθώς ενισχύει την αυτοπαρατήρηση, την ενσυνειδητότητα στη διατροφή και προσφέρει στον διαιτολόγο πολύτιμες πληροφορίες για τις συνήθειες, τα πρότυπα και τις αποκλίσεις του πελάτη.
Μελέτες δείχνουν ότι η τακτική καταγραφή σχετίζεται με μεγαλύτερη απώλεια βάρους, καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο και αυξημένη διατροφική συμμόρφωση.
Παρά την αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητά της, πολλοί διαιτώμενοι υποκαταγράφουν ή διακόπτουν την καταγραφή, γεγονός που καθιστά αναγκαία την εύρεση ευέλικτων, υποστηρικτικών και εξατομικευμένων στρατηγικών για τη βελτίωσή της στην πράξη.
Πάμε να τους δούμε τρόπους βελτίωσης της καταγραφής τροφίμων των διαιτωμένων:
1. Καθιέρωση καθημερινής ρουτίνας καταγραφής
- Εντοπίστε ήδη υπάρχουσα καθημερινή συμπεριφορά και συνδέστε την με την καταγραφή.
- Ξεκινήστε από ένα εύκολο γεύμα (π.χ. δείπνο) και προσθέστε σταδιακά.
Μελέτες δείχνουν πως η συστηματική συμπεριφορά (habitstrength) είναι ισχυρός προβλεπτικός παράγοντας σε διατροφικές συνήθειες.
2. Θέσπιση SMART στόχων καταγραφής
- Θέστε μαζί με τον πελάτη συγκεκριμένο στόχο: π.χ. τουλάχιστον 2 γεύματα καταγεγραμμένα/ημέρα.
- Ξεκινήστε με 3 φορές/εβδομάδα, μετά αυξήστε αν είναι εφικτό.
- Αναπροσαρμόστε στόχους σύμφωνα με την πρόοδο.
Μακροχρόνιες παρεμβάσεις δείχνουν ότι το να καταγράφονται τουλάχιστον δύο γεύματα ημερησίως είναι ο καλύτερος δείκτης προσκόλλησης ώστε να προβλέπεται απώλεια βάρους.
3. Μικρά κίνητρα & παιχνίδι
Δημιουργήστε μικρά challenges: π.χ. “3 διατροφικές μέρες με πλήρη καταγραφή = ειδικό tip + συνταγή”.
Μελέτες δείχνουν ότι μη χρηματικά κίνητρα(π.χ. συστηματική επιβράβευση, παιχνίδι) ενισχύουν την καταγραφή σε σχέση με καθόλου κίνητρα.
4. Στρατηγική καταγραφής περιπτώσεων «εκτός προγράμματος»
- Εστίασε σε περιστάσεις όπου υπάρχει υψηλός κίνδυνος ελλιπούς καταγραφής, όπως: γεύματα εκτός σπιτιού, αυθόρμητο τσιμπολόγημα μέσα στη μέρα,κατανάλωση φαγητού αργά το βράδυ.
- Ορίστε mini‑goals: “φωτογραφία + 1 γραμμή περιγραφής όταν τρως έξω ή εντός προγράμματος”.
Η εστίαση σε συγκεκριμένες συμπεριφορές που επηρεάζουν περισσότερο το πρόγραμμα διατροφής (π.χ. snack, eatingout) μπορεί να έχει μεγαλύτερη αξία από την πλήρη καταγραφή κάθε ημέρας.
5. Επιβράβευση με Υποθετικά Ανταλλάγματα (π.χ. πόντοι)
Κάθε φορά που ο πελάτης καταγράφει σωστά, λαμβάνει πόντους (π.χ. 1 πόντο ανά πλήρες γεύμα).
Όταν φτάσει σε ένα σύνολο πόντων (π.χ. 10), «ξεκλειδώνει» κάποιο μικρό bonus:
- Εξατομικευμένησυνταγή
- Εβδομαδιαίομενού «έκπληξη»
- Διατροφικό quiz ή mini game
Οι πόντοι είναι εικονικοί, αλλά έχουν συμβολική αξία.
Τα πλεονεκτήματα που προκύπτουν από το παραπάνωείναι ότιενισχύει την παιχνιδοποίηση, δημιουργεί αίσθηση προόδου και ανταμοιβής, λειτουργεί ως εξωτερικό κίνητρο που σταδιακά μπορεί να εξελιχθεί σε εσωτερικό.
Προσοχή
- Οι ανταμοιβές πρέπει να είναι συμβατές με τον στόχο (π.χ. όχι φαγητά, αλλά γνώσεις/συμβουλές).
- Να μην εστιάζετε μόνο στην ανταμοιβή αλλά να συνδυάζεται με εκπαίδευση (π.χ. γιατί ήταν σωστή η καταγραφή).
- Όχι αυστηρή “ποινή” σε μη καταγραφή —> κρατάμε το κλίμα θετικό και ενισχυτικό.
Nutrition Goals System: Ένα ελληνικό παράδειγμα καινοτομίας
Στην Ελλάδα, το NGS (NutritionGoalsSystem) έρχεται να καλύψει την ανάγκη για πλήρη παρακολούθηση της διατροφικής συμπεριφοράς σε πραγματικό χρόνο, με σύγχρονα εργαλεία όπως:
- NGDay: καταγραφή γευμάτων με φωτογραφία (αλλά και χωρίς), ποιότητας ύπνου, κατανάλωσης υγρών, άσκησης,περπατήμαγτος και συναισθημάτων.
- NGQuiz: σύντομες ερωτήσεις γιαδιατροφικούς στόχους και lifestyle.
- NGSReporting: πλατφόρμα όπου ο διαιτολόγος βλέπει αναλυτικά την πρόοδο του πελάτη.
- NGSChat: άμεση επικοινωνία για ανατροφοδότηση.
- NGDiet:Ανέβασμα Διαίτων και μετρήσεων
Το NGS βοηθά να δεις το ‘γιατί πίσω από το τι’ τρώει ο πελάτης σου.
Ένα δυναμικό εργαλείο όπως το NGS προσφέρει στον επαγγελματία τα μέσα να παρακολουθεί, να παρεμβαίνει και να καθοδηγεί αποτελεσματικά.
Για πληροφορίες ή παρουσίαση του NGS: https://www.myngs.gr/live-presentation-ngs/
Βιβλιογραφία
- Stroebele-Benschop, N., Dieze, A., &Hilzendegen, C. (2018). Students’ adherence to dietary recommendations and their food consumption habits. Nutrition and health, 24(2), 75–81. https://doi.org/10.1177/0260106018772946
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29708044/
- Pentikäinen, S., Tanner, H., Karhunen, L., Kolehmainen, M., Poutanen, K., &Pennanen, K. (2019). Mobile Phone App for Self-Monitoring of Eating Rhythm: Field Experiment. JMIR mHealth and uHealth, 7(3), e11490. https://doi.org/10.2196/11490
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30916657/
- Turner-McGrievy, G. M., Dunn, C. G., Wilcox, S., Boutté, A. K., Hutto, B., Hoover, A., &Muth, E. (2019). Defining Adherence to Mobile Dietary Self-Monitoring and Assessing Tracking Over Time: Tracking at Least Two Eating Occasions per Day Is Best Marker of Adherence within Two Different Mobile Health Randomized Weight Loss Interventions. Journal of the Academy of Nutrition and Dietetics, 119(9), 1516–1524. https://doi.org/10.1016/j.jand.2019.03.012
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31155473/
- Hales, S., Dunn, C., Wilcox, S., & Turner-McGrievy, G. M. (2016). Is a Picture Worth a Thousand Words? Few Evidence-Based Features of Dietary Interventions Included in Photo Diet Tracking Mobile Apps for Weight Loss. Journal of diabetes science and technology, 10(6), 1399–1405. https://doi.org/10.1177/1932296816651451
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/27251127/
- Shoneye, C. L., Dhaliwal, S. S., Pollard, C. M., Boushey, C. J., Delp, E. J., Harray, A. J., Howat, P. A., Hutchesson, M. J., Rollo, M. E., Zhu, F., Wright, J. L., Pratt, I. S., Jancey, J., Halse, R. E., Scott, J. A., Mullan, B., Collins, C. E., & Kerr, D. A. (2019). Image-Based Dietary Assessment and Tailored Feedback Using Mobile Technology: Mediating Behavior Change in Young Adults. Nutrients, 11(2), 435. https://doi.org/10.3390/nu11020435
- https://www.mdpi.com/2072-6643/11/2/435
- Klein, E. A., Stephenson, A. J., Raghavan, D., &Dreicer, R. (2008). Systems pathology and predicting outcome after radical prostatectomy. Journal of clinical oncology : official journal of the American Society of Clinical Oncology, 26(24), 3916–3917. https://doi.org/10.1200/JCO.2008.17.1991
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/18711177/
- Wiloth S, Lemke N, Werner C, Hauer K
Validation of a Computerized, Game-based Assessment Strategy to Measure Training Effects on Motor-Cognitive Functions in People With Dementia
JMIR Serious Games 2016;4(2):e12
doi: 2196/games.5696 - https://games.jmir.org/2016/2/e12/
